سايه رکود بر توليد و فروش صنعتي
تاریخ انتشار : 1403/09/18
دنياي اقتصاد : شاخص توليد و فروش شرکتهاي صنعتي بورسي که اولين ماه پاييزي امسال را با افزايش آغاز کرده بودند، در آبانماه روندي کاهشي را ثبت کرد. به نظر ميرسد مشکلات مربوط به تامين مواد اوليه، ناترازي انرژي و تامين ارز همچنان مانع اصلي رشد توليد صنعتي هستند. در حلقههاي ابتدايي زنجيره نسبت به انتهاي زنجيره توليد و فروش محصولات وضعيت بهتري دارند، در حالي که براي توسعه صنعتي بايد محصولات نهايي از نظر وضعيت توليد و فروش در مرتبه بهتري باشند. طي سهماه منتهي به آبانماه سال ١٤٠٣، رشد ميانگين متحرک سهماهه شاخص توليد افزايش ۰.۷درصدي و شاخص فروش آن افزايش ۵.۵درصدي را نشان ميدهد. با اين حال شاخص توليد و فروش شرکتهاي صنعتي بورسي نسبت به ماه قبل روندي کاهشي را در پيش گرفته است.
در حالي که در آبانماه سال ١٤٠٣، شاخصهاي توليد و فروش شرکتهاي صنعتي بورسي نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش 3.5 و 7.4درصدي را تجربه کردهاند، نسبت به ماه قبل شاخصهاي توليد و فروش کاهش 5.3 و 4.7درصدي داشتهاند. به گزارش بازوي پژوهشي مجلس، در آبانماه سال ١٤٠٣ نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بين ١٥رشتهفعاليت صنعتي بورسي، ١٠رشتهفعاليت افزايش در شاخص توليد و ٥رشتهفعاليت کاهش در شاخص توليد داشتهاند. رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، شيميايي بهجز دارو و غذايي و آشاميدني بهجز قند و شکر بيشترين افزايش در شاخص توليد و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، چوب و کاغذ و محصولات فلزي بهجز ماشينآلات و تجهيزات بيشترين کاهش را در شاخص توليد داشتهاند.
همچنين در اين ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بين ١٥رشتهفعاليت صنعتي بورسي، ١١رشتهفعاليت افزايش در شاخص فروش و ٤رشتهفعاليت کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند. رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، کاشيوسراميک و شيميايي به جز دارو بيشترين افزايش در شاخص فروش و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، دارو و لاستيک و پلاستيک کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند. طي آبانماه سال ١٤٠٣ نسبت به ماه قبل رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، لاستيک و پلاستيک و ساير کاني غيرفلزي بيشترين افزايش در شاخص توليد و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، شيميايي بهجز دارو و کاشي و سراميک بيشترين کاهش را در شاخص توليد تجربه کردهاند. همچنين، رشتهفعاليتهاي چوب و کاغذ، کاشي و سراميک و محصولات فلزي بهجز ماشينآلات و تجهيزات بيشترين افزايش در شاخص فروش و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، شيميايي بهجز دارو و لاستيک و پلاستيک کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند. طي آبانماه سال ١٤٠٣ نسبت به ماه مشابه سال قبل رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، غذايي و آشاميدني بهجز قند و شکر و لاستيک و پلاستيک بيشترين سهم را در افزايش شاخص توليد و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، «محصولات فلزي بهجز ماشينآلات و تجهيزات» و دارو بيشترين سهم را در کاهش شاخص توليد داشتهاند. همچنين، رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، کاشي و سراميک و شيميايي بهجز دارو بيشترين سهم را در افزايش شاخص فروش و رشتهفعاليتهاي لاستيک و پلاستيک، خودرو و قطعات و دارو بيشترين سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند. طي آبانماه سال ١٤٠٣ نسبت به ماه قبل، رشتهفعاليتهاي تجهيزات برقي، لاستيک و پلاستيک و ساير کاني غيرفلزي بيشترين سهم را در افزايش شاخص توليد و رشتهفعاليتهاي خودرو و قطعات، کاشي و سراميک و شيميايي بهجز دارو بيشترين سهم را در کاهش شاخص توليد داشتهاند. همچنين بيشترين سهم در افزايش شاخص فروش متعلق به رشتهفعاليتهاي کاشي و سراميک، تجهيزات برقي، محصولات فلزي بهجز ماشينآلات و تجهيزات و بيشترين سهم در کاهش شاخص فروش متعلق به رشتهفعاليتهاي لاستيک و پلاستيک، خودرو و قطعات و ساير کاني غيرفلزي بوده است.
تحليل روند رشد بخش صنعت از جنبههاي مختلف، عاملي کليدي در تحليلهاي خرد و کلان اقتصادي و يکي از ارکان تصميمگيري در حوزه اقتصاد است. شاخص توليد بخش صنعت بهدليل تاثير نوسانات سطح فعاليت صنعت بر بخشهاي ديگر اقتصاد، بهعنوان يک شاخص مهم اقتصادي کوتاهمدت مورد استفاده قرار ميگيرد. مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي بهصورت ماهانه شاخص توليد، فروش و قيمت شرکتهاي بورسي را محاسبه ميکند. اهميت اين شاخص بهروز براي اقتصاد ايران که تحولات زيادي دارد بيشتر خواهد بود، زيرا بازخورد شوکهاي واردشده به اقتصاد ايران و واکنشهاي سياستگذاران بايد در تواتر کمتر از فصل مورد رصد قرار گيرد؛ اين درحالي است که آمار رسمي بخش حقيقي بهصورت فصلي و با تاخير ارائه ميشود.
شاخصهاي توليد و فروش رشتهفعاليت شيميايي بهجز دارو
در آبانماه سال ١٤٠٣ شاخص توليد رشتهفعاليت شيميايي بهجز دارو، برمبناي شرکتهاي بورسي نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش 13.2درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 9.1درصدي داشته است. همچنين شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش 8.8درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 9.2درصدي داشته است. نسبت به ماه قبل شاخص توليد و فروش زيربخشهاي اصلي کاهش يافته است. همچنين، نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش شاخص توليد زيربخشهاي «خوراک پالايشگاهها»، «پلاستيک و لاستيک مصنوعي» و «ساير» به افزايش شاخص توليد و افزايش شاخص فروش زيربخشهاي «پلاستيک و لاستيک مصنوعي» و «ساير» به افزايش شاخص فروش منجر شده است.
شاخصهاي توليد و فروش رشتهفعاليت فلزات پايه
در آبانماه سال ١٤٠٣، شاخص توليد رشتهفعاليت فلزات پايه برمبناي شرکتهاي بورسي، نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش ناچيز 0.2درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 1.1درصدي داشته است. همچنين شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش 7.4درصدي و نسبت به ماه قبل افزايش 0.1درصدي داشته است. نسبت به ماه قبل تنها شاخص توليد زيربخش ورق افزايش يافته است. همچنين نسبت به ماه مشابه سال قبل، شاخص توليد تمام زيربخشها بهجز ورق کاهش يافته و در مقابل شاخص فروش زيربخشهاي اصلي باعث افزايش شاخص فروش شده است.
شاخصهاي توليد و فروش رشتهفعاليت غذايي و آشاميدني بهجز قند و شکر
در آبانماه سال ١٤٠٣، شاخص توليد رشتهفعاليت غذايي و آشاميدني بهجز قند و شکر برمبناي شرکتهاي بورسي، نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش ١١درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 1.9درصدي داشته است. همچنين شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزايش 0.8درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش ٥درصدي داشته است. نسبت به ماه قبل تنها شاخص توليد و فروش زيربخش کيک و بيسکويت افزايش يافته و نسبت به ماه مشابه سال قبل شاخص توليد تمام زيربخشها و شاخص فروش زيربخشهاي «روغنيها» و «کيک و بيسکويت» به افزايش شاخص توليد و فروش منجر شده است.
شاخصهاي توليد و فروش رشتهفعاليت دارو
در آبانماه سال ١٤٠٣ شاخص توليد رشتهفعاليت دارو برمبناي شرکتهاي بورسي نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 11.8درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 4.5درصدي داشته است. همچنين شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 11.3درصدي و نسبت به ماه قبل کاهش 5.1درصدي داشته است.
نسبت به ماه قبل تنها شاخص توليد زيربخش قرص و کپسول افزايش يافته است. نسبت به ماه مشابه سال قبل هم تنها شاخص فروش زيربخش قرص و کپسول رشد مثبتي داشته است.
شاخص قيمت فعاليتهاي صنعتي بورسي
در آبانماه سال ١٤٠٣ نرخ رشد ماهانه قيمت فعاليتهاي صنعتي بورسي افزايش 1.8درصدي داشته است. همچنين رشد نقطهبهنقطه با افزايش 2.4واحد درصدي نسبت به ماه قبل، به 22.3درصد رسيده است. ميانگين سالانه شاخص قيمت نيز در آبانماه سال ١٤٠٣ نسبت به ماه قبل با کاهش 0.3واحد درصدي 23.8درصد افزايش نشان ميدهد. بررسي شاخص قيمت رشتهفعاليتهاي بورسي نشان ميدهد که در آبانماه سال ١٤٠٣، رشتهفعاليتهاي «لاستيک و پلاستيک» و «شيميايي بهجز دارو» بالاترين نرخ رشد ماهانه و رشتهفعاليتهاي «سيمان» و «کاشي و سراميک» بالاترين نرخ رشد نقطهبهنقطه را تجربه کردهاند.
شاخصهاي توليد و فروش شرکتهاي معدني بورسي
در آبانماه سال ١٤٠٣، شاخص توليد شرکتهاي معدني بورسي نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزايش ناچيز 0.1درصدي و نسبت به ماه قبل با کاهش 8.9درصدي مواجه شده است. شاخص فروش شرکتهاي معدني بورسي نيز نسبت به ماه مشابه سال قبل با کاهش ١٣درصدي و نسبت به ماه قبل با کاهش 18.9درصدي مواجه شده است. نسبت به ماه قبل کاهش شاخص توليد و فروش زيربخش «کنسانتره» و «گندله» به کاهش شاخص توليد و فروش منجر شده است. نسبت به ماه مشابه سال قبل شاخص فروش تمام زيربخشها کاهش يافته و شاخص توليد تحتتاثير افزايش شاخص توليد زيربخش «گندله» افزايش ناچيزي را تجربه کرده است.
