کمک ساموراييها در FATF
تاریخ انتشار : 1403/09/11
دنياي اقتصاد : به نظر ميرسد که اراده خروج ايران از ليست سياه FATF ايجاد و تعاملات ايران با ساير کشورها در اين زمينه بيشتر شده است. در اين خصوص مسوولان ايراني از همکاري ژاپن براي خروج ايران از ليست سياه خبر دادهاند. همزمان گروه منطقهاي مبارزه با پولشويي اوراسيا در بيانيه اخير خود از تلاشهاي ايران تقدير کرد.
قرار گرفتن ايران در ليست سياه FATF از سال۱۳۹۸، مشکلات زيادي در زمينههاي اقتصادي و تجاري براي اين کشور بهوجود آورد. محدوديتهاي بانکي و تجاري، مانع از انعقاد توافقات تجاري و دسترسي به سيستمهاي مالي بينالمللي شد و اين شرايط موجب افزايش هزينهها و دشواري جذب سرمايهگذاري خارجي شد. با اين حال، ژاپن بهعنوان يکي از اعضاي گروه۷، از اقدامات ايران در مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم حمايت کرده است و قصد دارد با کمک به ايران در اين مسير، زمينه براي خروج اين کشور از ليست سياه FATF را فراهم کند. اين حمايت ميتواند به تسهيل مبادلات بانکي و کاهش محدوديتها براي ايران کمک کند و در نهايت به بهبود روابط اقتصادي و کاهش هزينههاي تجاري منجر شود.
قرار گرفتن ايران در ليست سياه FATF در ۵سال اخير موجب تشديد محدوديتهاي بانکي و اقتصادي و دشوار شدن دسترسي به سيستم مالي بينالمللي شد. اين مساله جذب سرمايهگذاري خارجي را محدود و تعاملات تجاري با ديگر کشورها، حتي کشورهاي نزديک به ايران را با چالشهايي مواجه کرد. علاوه بر اين، عدم شفافيت مالي و رعايت نکردن استانداردهاي بينالمللي اعتماد جهاني به اقتصاد ايران را کاهش و هزينههاي تجاري را افزايش داد؛ اما به نظر ميرسد که با روي کارآمدن دولت چهاردهم ورق در حال برگشتن است و ايران با رعايت استانداردهاي بينالمللي در حال گام برداشتن در جهت خروج از ليست سياه FATF است.
هادي خاني، دبير شوراي عالي پيشگيري و مقابله با جرائم پولشويي و تامين مالي تروريسم و رئيس مرکز اطلاعات مالي جمهوري اسلامي ايران، در حاشيه اجلاس اصلي گروه منطقهاي مبارزه با پولشويي اوراسيا (EAG) در شهر ايندور هندوستان با آقاي ميتسوتوشي معاون وزارت دارايي در امور بينالملل کشور ژاپن که همزمان رئيس هيات ژاپن در FATF و رياست مشترک کارگروه منطقهاي مبارزه با پولشويي آسيا و اقيانوسيه (APG) را نيز بر عهده دارد، ديدار و گفتوگو کرد. در اين نشست، ميتسوتوشي ضمن اعلام خرسندي از گزارش ارائهشده درباره اقدامات جمهوري اسلامي ايران در حوزه مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم اعلام کرد: دولت ژاپن تصميم دارد در فرآيند عاديسازي پرونده جمهوري اسلامي ايران در FATF کمک کند و صداي ايران در بين کشورهاي گروه۷ بهعنوان موسسان گروه ويژه اقدام مالي درخصوص اقدامات بهعملآمده در حوزه مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم باشد. طرفين در اين نشست، راهکارهاي اشتراک دانش و تجارب در حوزههايي نظير رمزارز و مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم را به بحث و بررسي گذاشتند.
در همين راستا گروه منطقهاي مبارزه با پولشويي اوراسيا از ايران در حضور نمايندگان FATF، بانک جهاني، صندوق بينالمللي پول و برخي ديگر از نهادهاي بينالمللي تقدير کرد. اين تقدير به معناي به رسميت شناخته شدن پيشرفتها در مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم است که ميتواند مسير موجود را تغيير دهد. اين اقدام، تاکيد بر پيشرفتهاي ايران در حوزه مبارزه با پولشويي و گامي مثبت براي بهبود روابط مالي بينالمللي کشور است.
دست ياري به سوي ايران
در اين ميان ژاپن نيز در تلاش است تا با حمايت از اقدامات ايران در حوزه مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم، زمينه خروج اين کشور از ليست سياه FATF را فراهم کند. در نشست گروه اوراسيا، مقامات ايراني و ژاپني درباره راهکارهاي تسهيل عاديسازي پرونده ايران گفتوگو کردند. ژاپن بهعنوان يکي از اعضاي گروه۷، از پيشرفتهاي ايران در اين حوزه استقبال کرد و آمادگي خود را براي حمايت از بهبود جايگاه ايران در اين سازمان بينالمللي اعلام کرده است. رئيس هيئت ژاپن در FATF اعلام کرد: «ژاپن تصميم دارد به فرآيند عاديسازي پرونده جمهوري اسلامي ايران در خروج از ليست کشورهاي پرخطر در حوزه پولشويي و تامين مالي تروريسم کمک کند.»
اين اقدامات ميتواند به تسهيل مبادلات بانکي بينالمللي و کاهش محدوديتهاي مالي منجر شود که از موانع اصلي جذب سرمايهگذاري خارجي و ارتقاي روابط اقتصادي ايران با جهان به شمار ميروند. وزير اقتصاد، عبدالناصر همتي نيز با تاکيد بر اهميت خروج ايران از ليست سياه FATF اظهار کرد: بدون اين اقدام، سرعت جذب سرمايهگذاري خارجي بهطور جدي محدود خواهد ماند. به نظر ميرسد که حمايت ژاپن ميتواند نقطه عطفي در بازگشت ايران به نظام مالي جهاني باشد. بايد گفت در حالي که خروج ايران از ليست سياه FATF ميتواند موجب تسهيل روابط اقتصادي، کاهش هزينههاي تجاري و بهبود اعتبار بينالمللي شود، اين روند نيازمند اصلاحات داخلي و توجه به شرايط سياسي بينالمللي است.
فرصت يا چالش؟
به گفته کارشناسان، قرار گرفتن ايران در ليست سياه FATF معايبي دارد که ايران را با دردسرهايي مواجه کرده بود. در سالهاي اخير نيز مقالههاي زيادي از اقتصاددانان منتشر شد که بر معايب قرار گرفتن ايران در ليست سياهFATF تاکيد کردند.قرار گرفتن ايران در ليست سياه FATF، محدوديتهاي گستردهاي را در حوزههاي اقتصادي و تجاري کشور ايجاد کرده است. اين محدوديتها مانع از انعقاد توافقات تجاري با کشورهاي مختلف ميشود و بهويژه بر تعاملات مالي و تجاري ايران با نهادهاي بينالمللي اثر منفي ميگذارد. از آنجا که بانکها و موسسات مالي خارجي بهدليل خطرات قانوني و مالي از تعامل با ايران خودداري ميکنند، ايران در دسترسي به سيستمهاي بانکي جهاني با مشکلات جدي مواجه است. اين وضعيت باعث افزايش هزينههاي مالي براي ايران ميشود؛ زيرا کشور براي انجام حتي معاملات ساده تجاري بايد از مسيرهاي پيچيده و پرهزينهاي استفاده کند که معمولا همراه با ريسکهاي بالاتر است.
علاوه بر اين، عدم دسترسي به بازارهاي مالي بينالمللي و محدوديت در تعامل با بانکها، جذب سرمايهگذاري خارجي را بهشدت دشوار کرده است. اين شرايط، به نوبه خود، مانع رشد اقتصادي پايدار و بهبود روابط تجاري ايران با ساير کشورها ميشود. در مجموع، قرار گرفتن در ليست سياه FATF نه تنها مشکلات اقتصادي و مالي ايران را تشديد ميکند، بلکه موقعيت کشور را در تعاملات جهاني تضعيف ميکند و بهطور مستقيم بر روابط اقتصادي و تجاري ايران اثر ميگذارد. بنابراين به نظر ميرسد که دستهاي ياري که به سوي ايران براي خروج از ليست سياه FATF دراز شدهاند در صورت اجماع داخلي براي همکاري با جامعه جهاني، ميتواند اوضاع کشور را در آينده بهبود بخشد.
